Terapi Nasıl Yardımcı Olur?
Terapi Nasıl Yardımcı Olur?
Psikolojik güçlükler çoğu zaman bir sabah aniden ortaya çıkmaz. Kaygılarımız, ilişki kurma biçimlerimiz, kendimize nasıl davrandığımız ya da hayat karşısında geliştirdiğimiz tutumlar; yıllar içerisinde, çoğu zaman farkında olmadan şekillenir.
Şahit olduğumuz şeyler, yaşadığımız deneyimler, önemli ilişkilerimiz ve bazen de bizi korumak için geliştirdiğimiz baş etme yolları zamanla kişiliğimizin bir parçası haline gelebilir.
Bir zamanlar bizi koruyan bazı alışkanlıklar, ilerleyen yıllarda hayatımızı zorlaştırmaya başlayabilir.
Örneğin;
- Sürekli eleştirilen biri, zamanla kendi içindeki en sert eleştirmeni geliştirebilir.
- Reddedilme deneyimleri yaşamış biri, yakın ilişkilerde kaygılı ya da mesafeli davranmaya başlayabilir.
- Güçlü olmak zorunda kalan biri, ihtiyaçlarını fark etmekte ve yardım istemekte zorlanabilir.
Bütün bunlar çoğu zaman bilinçli tercihlerle değil, farkında olmadan gelişir. Geçmiş, yalnızca geride bıraktığımız bir yer değildir; bazen fark etmeden bugünümüzün içine de taşınır.
Psikoterapi, bir anlamda, bu etkilerin hayatımızdaki izlerini fark edebilmek ve otomatikleşmiş bazı döngülere “bir dur” diyebilmek için bir alan sunar.
Bir puzzle’ın parçaları gibi…
Tek tek bakıldığında anlamsız görünen bazı yaşantılar, duygular ve tekrar eden sorunlar zamanla birbirine bağlanmaya başlar. Kişi, yalnızca ne yaşadığını değil, neden benzer güçlüklerle karşılaştığını da daha iyi anlamaya başlar.
Ya da uzun yıllardır aynı gözlükle dünyaya bakmak gibi…
Bir süre sonra o gözlüğün varlığını bile unutabiliriz. Oysa bazı düşüncelerimiz, korkularımız ve ilişki kurma biçimlerimiz, farkında olmadan taktığımız bu gözlük tarafından şekillenir.
Terapi, gözlüğü zorla değiştirmek değildir. Önce onu fark etmektir.
Çünkü insan, çoğu zaman yalnızca yaşadıkları nedeniyle değil; yaşadıklarını nasıl gördüğü, yorumladığı ve onlarla nasıl ilişki kurduğu nedeniyle acı çeker.
Bu fark edişle birlikte kişi;
- Kaygılarıyla daha sağlıklı başa çıkabilmeye,
- Kendisine karşı daha anlayışlı davranabilmeye,
- İlişkilerinde tekrar eden örüntüleri fark edebilmeye,
- Daha sağlıklı sınırlar koyabilmeye,
- Duygularını bastırmak yerine anlayabilmeye,
- Hayatındaki seçimleri daha özgür bir şekilde yapabilmeye başlayabilir.
Terapi insanı bambaşka biri yapmayı amaçlamaz.
Daha çok, kişinin kendi hikâyesini daha iyi anlayabilmesine ve uzun zamandır farkında olmadan sürdürdüğü bazı döngüler karşısında yeni seçenekler geliştirebilmesine yardımcı olur.
Çünkü bazen hayatı değiştiren şey, bambaşka biri olmak değil; aynı hayatın içinde, artık aynı gözlükle bakmıyor olmaktır.
Terapiye Başvurmak İçin Büyük Bir Sorun Yaşamak Gerekir mi?/ Kimler Terapiye başvurabilir ?
Terapiye başvurmak için mutlaka ciddi bir ruhsal rahatsızlık ya da büyük bir kriz yaşamak gerekmez.
İnsanlar farklı nedenlerle psikolojik destek arayışına yönelebilirler. Kimi zaman yoğun kaygılar, ilişki sorunları, ayrılık süreçleri ya da yaşamın getirdiği zorlayıcı değişimler buna neden olabilir. Kimi zaman ise kişi, hayatında tekrar eden bazı güçlükleri anlamak, kendisiyle daha sağlıklı bir ilişki kurmak ya da yaşamına farklı bir gözle bakmak isteyebilir.
Aslında insanların büyük bir kısmı terapiye, “Neden hep aynı şeyleri yaşıyorum?”, “Neden kendime bu kadar yükleniyorum?” ya da “Neden bazı durumlarda istediğim gibi davranamıyorum?” gibi sorularla başvurur.
Terapi yalnızca kriz anlarında başvurulan bir destek değildir. Bazen kişi, her şey dışarıdan yolunda görünmesine rağmen içsel olarak zorlandığını hissedebilir. Bazen de belirgin bir problem yaşamasa bile kendisini daha iyi anlamak, ilişkilerini gözden geçirmek ya da hayatındaki bazı örüntüleri fark etmek isteyebilir.
Kaygı, stres, ilişki sorunları, yalnızlık, özgüven güçlükleri, tükenmişlik, önemli yaşam değişiklikleri, tekrar eden ilişki örüntüleri ya da kişinin kendisini daha yakından tanıma isteği, terapiye başvurmak için yeterli nedenler olabilir.
Terapiye başvurmak için dibe vurmuş olmanız gerekmez.
Çoğu zaman insanlar, yaşamları tamamen kontrolden çıktığı için değil; yaşamlarını daha iyi anlayabilmek, kendileriyle ve ilişkileriyle daha sağlıklı bir bağ kurabilmek için psikolojik destek ararlar.
Terapiden Ne Beklenebilir?
Her insanın ihtiyaçları ve yaşam öyküsü farklı olduğu için, terapi süreci de kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir sonuçtan söz etmek mümkün değildir.
Bununla birlikte, terapi sürecinde insanlar zamanla bazı değişiklikler fark etmeye başlayabilirler.
Örneğin;
- Kaygı, stres ve yoğun duygularla daha sağlıklı başa çıkabilmek,
- Kendine karşı daha anlayışlı ve gerçekçi bir bakış geliştirebilmek,
- İlişkilerde tekrar eden sorunları ve örüntüleri fark edebilmek,
- Daha sağlıklı sınırlar koyabilmek,
- Duyguları bastırmak yerine onları anlamaya başlayabilmek,
- Sürekli kendini suçlama, eleştirme ya da yetersiz hissetme eğilimini fark edebilmek,
- Geçmiş yaşantıların bugünkü hayat üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilmek,
- Karar verirken kendisini daha özgür hissedebilmek,
- Kendi ihtiyaçlarını fark edebilmek ve ifade edebilmek,
- Hayatın getirdiği zorluklar karşısında daha esnek bir duruş geliştirebilmek.
Psikolojik güçlükler çoğu zaman yıllar içerisinde, farkında olmadan gelişir. Bu nedenle değişim de genellikle bir anda değil, zaman içerisinde ve adım adım gerçekleşir.
Terapi, insanı bambaşka biri yapmayı amaçlamaz. Daha çok, kişinin uzun zamandır farkında olmadan sürdürdüğü bazı döngüleri görebilmesine ve artık başka seçeneklerinin de olduğunu keşfedebilmesine yardımcı olur.
Bir anlamda, yıllardır aynı gözlükle baktığımız hayatı yeniden incelemek gibidir. Dünya tamamen değişmeyebilir. Ancak bazen kendimize, ilişkilerimize ve yaşadığımız güçlüklere bakışımız değiştiğinde, hayatı yaşama biçimimiz de değişmeye başlayabilir.
Terapi her zaman tüm sorunları ortadan kaldırmayı vaat etmez. Ancak kişinin kendisiyle, ilişkileriyle ve yaşamındaki güçlüklerle daha farklı bir ilişki kurabilmesine yardımcı olabilir.
Hayatınızı sizin yerinize terapi yaşamaz. Ancak terapi, uzun zamandır farkında olmadan sürdürdüğünüz bazı döngüleri görmenize ve artık başka seçeneklerinizin de olduğunu keşfetmenize yardımcı olabilir.